Bağlama Nasıl Çalınır?

Bağlama Nasıl Çalınır?

Ülkemizin geleneksel çalgılarından olan bağlama Anadolu’nun tüm geleneklerini içinde barındırmayı başaran telli bir enstrümandır. Ülkemizde yıllardır en çok bağlama kursu ilgi görmektedir.Tarihi bakımından ele alındığında kökü Orta Asya’nın geleneksel çalgısı olan Kopuza kadar uzanmaktadır. Kopuz çoğu çalgının atası olduğu gibi bağlamanın da atası kabul edilir. Genellikle 7 telden oluşan bağlama mızrap adı verilen bir alet ile çalınmaktadır. Tekne gövde ve sap bölümlerinden oluşmaktadır. Genellikle Türk Halk Müziğinde kullanılmaktadır. Diyar diyar dolaşarak Anadolu müziğinin oluşmasına neden olan Aşıkların enstrümanıdır. Çeşitli türleri bulunmaktadır. Bunlarda bazıları Bağlama,divan sazı,Bozuk,çöğür,kopuz,ırızva, cura ve tambura gibi çeşitleridir.

Bağlama değişik yörelere göre farklı stillere sahip olan bir müzik aletidir.
Bu nedenden dolayı farklı akord sistemlerine ve çalma stillerine sahiptir. Örneğin bağlamanın çeşitleri olan uzun sap ve kısa sap bağlamalar hem farklı akord sistemlerine hem de farklı çalınış stillerine sahiptirler.

Bağlama eğitiminizin, bağlama kursunun sağlıklı gitmesi ve kısa sürede başarıya ulaşması için temelinizin iyi olması gerekmektedir. Bağlamada eğitim duruş ve bağlama tutuşundan başlamaktadır. Bunlar bağlama çalmanın temelini oluşturmaktadır. Eğitiminizi yanlış bir oturuş ve tutuş benimseyerek devam ettiğiniz taktirde bağlama süreciniz hem sancılı geçecektir hem de ileride daha da zorlanacağınız için bağlamadan soğuma gibi durumları yaşayabilirsiniz. Şimdi tutuş ve oturuş ile ilgi bazı önemli ip uçlarını inceleyelim..

Bağlama çalarken dik bir şekilde oturmaya özen göstermeliyiz.
Dik oturuş hem bağlamayı iyi kavramanıza hem de bağlamayı benimsemenize yardımcı olacaktır. Sağlak veya Solak olmanıza bağlı olarak bağlamanın tekne tarafı mızrap tuttuğunuz elinizin hizasında olmalıdır. Bağlamanın sapı 45 derecelik bir açıyla yukarı bakarak tutulduğunda doğru açıyı yakalamış ve bağlama çalmak için ilk kapıyı açmış olursunuz. Sapı baş parmağınızın arkada olacak şekilde sıkmadan tutmaya özen göstermelisiniz. Bağlamanın perdelerine basarak olan parmaklarınız son derece rahat olmalıdır. Bunun için sapı fazla sıkmadan tutmanız size yardımcı olacaktır. Baş parmak tamamen denge sağlamak amaçlıdır ve görevi diğer parmaklarımızın gerektiği gibi hareket etmesini sağlamaktır. Mızrap tutarken ise bileğinizin rahat durmasını esas olarak çalmaya özen göstermelisiniz.

Yukarıda ki yazanları bağlama kursu yazımızı okuyup birebir uyguladıysanız şimdi bağlama çalmaya hazır durumdasınız demektir.

Bağlama çalmaya başlarken ilk olarak basit parmak egzersizleriyle başlanmaktadır.
Bu egzersizlerin amacı ileride bağlama çalarken perdeye daha dik basabilmek ve istenmeyen cızırtıları ortadan kaldırmaktır. Parmak egzersizleri sayesinde el koordinasyonu artarak zamanla hızlı çalmaya başlayabilirsiniz. Unutmayın bu egzersizlerin tam ve eksiksiz olması gerekmektedir. Aksi durumda ileride düzeltmesi daha zor olacaktır ve bu sizin bağlama çalmanızı aşamalar geçtikçe zorlaştıracaktır. Temelinizi oluşturan bu egzersizler ne kadar iyi olursa ileride bağlama çalmanız o derecede iyi olacaktır.

Bağlama çalmadan önce mutlaka akordunun düzgün olup olmadığını kontrol etmeniz gerekmektedir.
Düzgün bir akordla çalınan parmak egzersizleri bile sizin kulağınızın gelişiminde oldukça yararlı olacaktır. Bağlamanın akordu yörelerine ve çeşitlerine göre değişmektedir. Farklı akord düzenleri bulunmaktadır.Örneğin Bağlama akord düzeni ( La- Sol – Re),Segahakord düzeni (La – Si – Sol), Abdal akord düzeni( La – Re – Sol) gibidir. Ama genellikle  La – Sol – Re akord sistemi kullanılmaktadır.